Cuối tháng 9, trọng tâm Quan trắc Tài nguyên - Môi trường thuộc Sở Tài nguyên Môi trường TP.HCM đã ban bố kết luận xác định duyên do của hiện tượng bụi bao trùm toàn thị thành do không khí ô nhiễm phối hợp độ ẩm cao. Kết quả đo lường chất lượng không khí tại 30 vị trí trí khác nhau cho thấy hàng loạt các chất gây ô nhiễm như bụi mịn PM10, PM2.5, CO, SO2… Đây là loại bụi mịn được khuyến cáo gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe.
nguyên cớ gia tăng các chất ô nhiễm là do hoạt động tụ hợp nhiệt đới phối hợp với không khí lạnh khuếch tán sâu xuống khiến đô thị luôn nhiều mây, không có nắng. Cùng với nền nhiệt độ thấp có mưa đứt quãng trên diện rộng, độ ẩm không khí cao và trong khí quyển có các hạt nhân ngưng kết, hơi nước bám vào tạo ra lớp mù. ngoại giả, do trời không có nắng, không có đủ bức xạ làm nóng mặt đất tạo ra lớp nghịch nhiệt làm cho không khí ô nhiễm nằm lớp sát mặt đất không phát tán lên cao được, lớp mù ngày càng dày đặc, lâu tan.
Cùng thời khắc này tại Hà Nội, các kết quả quan trắc chất lượng tại 10 trạm quan trắc tự động của Sở Tài nguyên - Môi trường Hà Nội cũng cho thấy chất lượng không khí suy giảm tới ngưỡng kém và xấu, trong đó nồng độ bụi mịn PM2.5 trong không khí rất cao. Cụ thể, chỉ số bụi mịn PM2.5 là 215,4µg/m3, cao gấp 8 lần quy chuẩn quốc gia (25µg/m3) và 20 lần trung bình năm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Bụi “thủ phạm” gây bệnh hô hấp
Thống kê từ BV Nhi đồng 2 (TP.HCM) cho thấy, tình hình các bệnh lý đường hô hấp đang gia tăng. Tháng 9 và những tuần đầu tháng 10, hơn 1.000 lượt bệnh nhân đến khám bệnh hô hấp, suyễn.
BS.CKII. Nguyễn Hoàng Phong, Trưởng khoa Hô hấp 1, BV Nhi đồng 2 cho biết, hiện trung bình mỗi ngày khoa điều trị nội trú khoảng 280 - 300 lượt bệnh/ngày. Một số bệnh lý như viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hen diễn tiến bệnh nhanh và nặng.
Theo BS. Phong, bệnh tăng cao là do tăng theo chu kỳ, cực điểm là tháng 9 - 11 hàng năm khi chuyển mùa. Đặc biệt năm nay, tình hình ô nhiễm môi trường ở nước ta diễn tiến thất thường với các chỉ số ô nhiễm không khí ở các đô thị lớn đang ở mức báo động cũng là nhân tố nguy cơ, góp phần làm cho trẻ dễ mắc bệnh đường hô hấp.
Tình hình cũng diễn ra tương tự tại BV. Nhi đồng 1 và Nhi đồng thành thị với số ca mắc bệnh hô hấp đang ở mức cao. Một trong những nguyên dẫn đến tình trạng này được cho là do không khí ô nhiễm.
BS. Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc BV Nhi đồng đô thị TP.HCM nhận xét, bụi mịn PM2.5 là loại bụi siêu nhỏ với kích thước chỉ bằng hoặc nhỏ hơn 2,5 micron. Người dân có thể cảm nhận được nồng độ bụi mịn tăng lên khi trong không khí có một lớp “sương mù”, giảm tầm nhìn. Chỉ số bụi mịn càng cao, nguy cơ nó gây nên cho hệ hô hấp của người dân khi xúc tiếp sẽ càng lớn.
BS. Tiến khuyên phụ huynh nên hạn chế đưa trẻ ra ngoài, nhất là vào buổi trưa hoặc buổi chiều bởi thời gian này dưới hoạt động dày đặc của các phương tiện liên lạc cộng cùng với nhiệt độ cao có thể khuấy động bụi, chất độc trong không khí khiến trẻ rất dễ hít phải khói bụi độc hại và làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Trong trường hợp phải ra đường vào những ngày không khí ô nhiễm, khẩu trang là dụng cụ được nhiều người tuyển lựa để giảm bớt tác hại của khói bụi. Phụ huynh nên cho trẻ mang hai lớp khẩu trang để có tác dụng kháng khuẩn, kháng bụi tốt nhất. Tuy nhiên, đối với trẻ nhỏ, bác mẹ không nên che kín quá mức vì có thể khiến trẻ sốc nhiệt, mất nước, suy hô hấp.
Nơi nào dễ “dính” không khí ô nhiễm?
Nghiên cứu đánh giá nguy cơ mắc các chứng bệnh hô hấp do tiếp xúc ô nhiễm không khí của các nhóm đối tượng có điều kiện kinh tế xã hội khác nhau được TS. Vũ Xuân Đán, trọng điểm Kiểm soát Dịch bệnh TP.HCM thực hành bằng phương pháp điều tra dịch tễ cho thấy nhóm người sinh sống trong các căn nhà có nguy cơ nảy sinh bụi cao hơn nhóm có điều kiện kinh tế từng lớp cao như nhà chưa vững chắc.
Những người sống trên sàn nhà chưa hoàn chỉnh, số lượng phòng ít, không có bếp riêng, điều kiện thông thoáng kém, mật độ người trong hộ cao, tỷ lệ người hút thuốc cao, ngay đốt nhang thờ phụng và nhang muỗi sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn và dễ mắc bệnh hô hấp hơn. Cụ thể, trẻ sống trong môi trường này có nguy cơ bị mắc các chứng bệnh hô hấp như sổ mũi, ho, viêm phế quản, viêm tai giữa cao hơn con nít sống trong môi trường trong lành.
Kết quả nghiên cứu cho thấy để giảm thiểu phơi nhiễm bụi cá nhân của người dân cần để ý việc giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm do giao thông, công nghiệp, cải thiện điều kiện nhà ở và sinh hoạt, nâng cao nhận thức của người dân về ô nhiễm không khí.
Giải pháp tránh bụi
Với trẻ con: BS.CKII. Nguyễn Hoàng Phong, Trưởng khoa Hô hấp 1, BV Nhi đồng 2 khuyến cáo, phụ huynh cần chủ động bảo vệ trẻ tránh xa các nhân tố nguy cơ gây bệnh hay làm bệnh nặng hơn bằng cách:
- Vệ sinh môi trường sống sạch sẽ. trực tính giặt giũ chăn, màn, chiếu gối, hút sạch bụi bẩn trong nhà.
- Đóng kín cửa ở những thời khắc chỉ số ô nhiễm không khí tăng cao.
- Vệ sinh máy lạnh theo khuyến cáo của nhà sinh sản để tránh vi khuẩn tích trữ trong nhà.
- Tuyệt đối không hút thuốc lá khi gia đình có trẻ mỏ vì khói thuốc rất hiểm nguy đến sức khỏe con nít. Hệ hô hấp của trẻ vốn rất mẫn cảm so với của người lớn.
- Không đưa trẻ ra đường khi không cần thiết. Nếu phải ra đường, cần cho bé đeo khẩu trang lọc bụi đạt tiêu chuẩn.
- Tập cho bé thói quen uống nhiều nước
- Tăng cường vệ sinh mũi họng bằng sản phẩm ăn nhập với từng độ tuổi để làm sạch đường thở.
Khi trẻ có các triệu chứng như ho, hắt hơi, chảy nước mũi…, phụ huynh cần đưa trẻ đến chuyên gia y tế để được khám và tư vấn kịp thời.
Với người lớn: Nên hạn chế đi ra ngoài, đặc biệt là những khu vực gần đường giao thông. Không hoạt động thể dục tại các khu vực ngoài trời, đặc biệt gần đường. Tập thể dục ở các khu vực ô nhiễm sẽ bị nguy cơ phơi nhiễm cao hơn vì sẽ hít một lượng lớn không khí khi vận động mạnh.
Khẩu trang thường ngày như khẩu trang vải chẳng thể lọc được bụi có kích tấc nhỏ. Trong khi đó, khẩu trang y tế chỉ hạn chế 30 - 40% lượng bụi. Để ngăn được những loại bụi có kích thước siêu nhỏ như PM 2,5, chúng ta cần dùng loại khẩu trang chuyên dụng.
Bên cạnh đó việc nên đeo kính áp sát mặt và trán để tránh bụi làm ảnh hưởng đến mắt, mặc áo khoác, đội mũ khi ra đường.
bảo đảm toàn bộ thân hoạt động tốt như một hệ thống phòng thủ bằng cách tạo sức đề kháng tốt cho cơ thể, tăng cường bổ sung các loại thực phẩm như rau xanh, hoa quả, sữa chua để cung cấp đầy đủ các loại vitamin, yếu tố vi lượng. Luôn giữ nhà cửa thoáng mát, lưu thông không khí. Dùng máy lọc không khí có thể giảm đáng kể lượng bụi và các chất gây dị ứng.
dùng khẩu trang như thế nào?
TS. Vũ Xuân Đán, trọng điểm Kiểm soát Dịch bệnh TP.HCM, nhận định khẩu trang lọc được bụi tốt phải đáp ứng hai điều kiện gồm độ kín và lớp lọc bảo đảm chất lượng. Vì là thiết bị lọc nên khẩu trang phải đảm bảo độ kín để không khí phải đi qua khẩu trang trước khi đi vào hệ hô hấp. Nếu không đảm bảo độ kín, không khí ô nhiễm có thể theo những đường này thâm nhập vào hệ hô hấp.
Độ kín: Khẩu trang bảo đảm độ kín là những khẩu trang có dạng hình tròn, có thể ôm sát mặt người sử dụng hoặc một số khẩu trang gấp (folded mask). vì thế, khi dùng khẩu trang chúng ta cần vuốt gọng nhôm ôm sát sống mũi và phần xúc tiếp với mặt phải kín. Với những khẩu trang hình chữ nhật thông thường như khẩu trang y tế, độ kín không bảo đảm, chỉ hạp sử dụng trong môi trường y tế (ngăn, lọc dịch tiết do hắt hơi, chuyện trò...).
Lớp lọc: Để loại bỏ được các hạt bụi, khẩu trang thường có từ 4 - 5 lớp lọc gồm lớp vải không dệt lọc bụi thô, lớp lọc bụi nhỏ, lớp tĩnh điện lọc bụi mịn, lớp than hoạt tính lọc hóa chất và lớp thoáng tiếp xúc trực tiếp với da mặt. Những loại khẩu trang thường ngày như khẩu trang vải, khẩu trang y tế chỉ có thể lọc được bụi thô (bụi có kích thước hạt lớn 10 micron).
sử dụng trong bao lâu: Các loại khẩu trang khuyến cáo chỉ được dùng một lần. Nếu tằn tiện cũng chỉ nên sử dụng tối đa 3 - 5 ngày vì bất kỳ khẩu trang nào dùng nhiều lần sẽ nhàu nát, thấm mồ hôi làm rách các lớp lọc. Bên cạnh đó, lớp lọc bị thoái hóa hoặc dơ, làm mất tính năng lọc bụi. thông thường khẩu trang mới sẽ ít ngửi thấy mùi hắc, khét của không khí ô nhiễm, khi khẩu trang mất tác dụng lọc bụi mịn khả năng này sẽ bị giảm đi.
Khẩu trang không được làm từ vải sau khi sử dụng không nên giặt bởi sẽ phá vỡ chức năng lọc bụi mịn của than hoạt tính. Khẩu trang có thể phơi nắng để làm bay một số chất ô nhiễm kết nạp bên trong. hiện nay các loại khẩu trang du nhập được giới thiệu và bày bán nhiều trên thị trường. Tuy nhiên, khẩu trang thật, giả khó phân biệt. thành thử, người mua nên chọn cửa hàng uy tín và xem kỹ thông báo xuất xứ, tiêu chuẩn, tính năng ghi rõ trên bao bì.
KIẾN TƯỜNG
0 nhận xét:
Đăng nhận xét